Fjármál
Sveitarfélagsins Árborgar
Þrátt fyrir fjárhagserfiðleika undanfarinna ára hefur Sveitarfélaginu Árborg tekist að halda öllum meginstoðum í þjónustu gangandi og komið ýmsum nýjum félagslegum þáttum á laggirnar. Þar má nefna almenningssamgöngur, hvatastyrki, aðstöðu fyrir fólk með minnistruflanir, eflingu félagsþjónustu, uppbyggingu íþróttasvæðis, útiklefa við Sundhöll o.fl.
Sveitarfélagið Árborg er nú rekið með umtalsverðu tapi sem er bein afleiðing af bankakreppunni og falli krónunnar. Mikill vöxtur á þenslutíma kallaði á miklar fjárfestingar og skyndileg brotlending á byggingamarkaði er sveitarfélaginu dýr. Í þessum efnum sker Sveitarfélagið Árborg sig ekki frá öðrum sambærilegum sveitarfélögum en stendur um sumt mun betur en þau sem við berum okkur helst saman við. Þá hefur umtalsverður rekstrarbati orðið vegna aðhaldsaðgerða núverandi meirihluta.
Þrátt fyrir erfiðleikana er fjárhagsstaða sveitarfélagsins sterk og munar þar mestu að sveitarfélagið hefur ekki selt frá sér dýrmætar eignir eins og hitaveitu eða skólahúsnæði. Í stað dulinna skuldbindinga býr sveitarfélagið yfir duldum eignum þar sem eignfærsla vegna veitumannvirkja og fleiri eigna eru undir markaðsverði. Eignastaða Árborgar er því í reynd viðunandi þrátt fyrir að verulega hafi gengið á hana við fall íslensku krónunnar og verðbólgu liðinna missera. Þetta verða menn að hafa í huga þegar skoðað er eiginfjárhlutfall bæjarsjóðs.
Aðhaldsaðgerðir í kjölfar bankahrunsins hafa skilað verulegum árangri og raunar betri en búist var við samkvæmt nýjum ársreikningi fyrir árið 2009. Þannig er afkoman 2009 sextíu og sex milljón krónum hagstæðari en gert var ráð fyrir í fjárhagsáætlun og munar þar miklu að almennur rekstrarkostnaður er 80 milljón krónum lægri en í fjárhagsáætlun. Þriggja ára áætlun gerir ráð fyrir að afgangur verði af rekstri sveitarfélagsins árið 2013.
VG í Árborg leggur áherslu á að þessi markmið náist og mun ekki fara inn í kosningabaráttuna 2010 með kostn-aðarsöm kosningaloforð. Við setjum mark okkar á að niðurskurður bitni sem minnst á velferðarþjónustu og að forðast verði eftir mætti að grípa til uppsagna.
Í sparnaðaraðgerðum verði frekar dregið úr starfssemi en að leggja hana af, starfshlutfall frekar lækkað og yfirvinna minnkuð frekar en að leggja niður stöður og sveitarfélagið leggi þannig sitt af mörkum til að verja störf og hamla atvinnuleysi.
Vinstri græn – hreinar línur
Skipulagsmál
Haustið 2008 hrundi ekki bara bankakerfið á Íslandi heldur bygginga- og fasteignamarkaður sömuleiðis. Hið síðarnefnda hrun hafði jafnvel meiri áhrif á fjárhag og uppbyggingu í Árborg en sjálft fjármálahrunið. Gríðarlegar væntingar voru fram að þessum tíma um vöxt byggðar í Árborg líkt og annarsstaðar í landinu og fjölmargir einkaaðilar lögðu í framkvæmdir sem síðar stöðvuðust og munu ekki skila arði næstu árin.
Hluti af þessum fyrirætlunum var stórfelld uppbygging miðbæjarkjarna á Selfossi og blokkarbyggingar í gamla Mjólkurbúshverfinu. Nú er ljóst að ekki verður af þessum fyrirætlunum á næstu árum og framboð VG í Árborg telur brýnt að endurmeta skipulagsmál með tilliti til breyttra aðstæðna í samvinnu við lóðarhafa.
Mikilvægt er að næstu ár nýtist hið opna rými í miðbænum eins og það kemur fyrir án frekari uppbyggingar. Meðan ekki hefur verið byggt á gömlu Hafnar- og Sigtúnalóðunum er engu að síður mögulegt að svæðið geti gagnast til að hleypa nýju lífi í þetta miðjusvæði Selfossbæjar. Þar kemur til greina ferðaþjónusta, útivistarafþreying, leik-vellir og fleiri kostir.
VG í Árborg vill stuðla að því að sett verði upp markaðstjald á svæðið yfir sumarmánuðina þar sem handverksfólk, smásalar og listafólk getur komið sér á framfæri og lífgað upp bæjarstemmninguna.
Til lengri tíma litið leggur VG í Árborg áherslu á að menn missi ekki sjónar á þeirri stefnu að byggja upp miðbæ þar sem þekkingarstarfsemi er kjarna-starfsemi í bland við annan rekstur sem dregur að fólk allt árið um kring.
Í gamla Mjólkurbúshverfinu er brýnt að hlú að þeirri byggð sem þar er og leita leiða til að gera lóðirnar næst Austurvegi þannig úr garði að sómi sé að fyrir bæjarfélagið.
Á Eyrarbakka og Stokkseyri leggur VG í Árborg áherslu á að varðveita og hlú að þeim einstöku byggingasögulegu perlum sem gömlu bæjarhlutarnir þar eru. Ný uppbygging á þessum stöðum taki nú sem fyrr mið af hinni lágreistu og mannvænlegu byggð sem á stöðunum er.
Svigrúm til framkvæmda á komandi kjörtímabili verður minna en oft áður. Engu að síður telur VG í Árborg brýnt að á kjörtímabilinu verði unnið að fegrun og endurbótum á miðbæjarsvæðum allra þéttbýliskjarnanna í Árborg.
Vinstri græn – hreinar línur
Atvinnumál
VG í Árborg leggja sem fyrr áherslu á sjálfbæra atvinnustefnu og fjölbreytni í atvinnumálum. Vg leggur mikla áherslu á að atvinnuuppbygging sé í takt við þá atvinnustarfsemi sem ríkir helst á Suðurlandi þ.e. landbúnað, ferðaþjónustu, verslun og þekkingarstarfsemi. Stóraukning á atvinnutengdri þekkingar-starfsemi í tengslum við Háskólafélag Suðurlands, Landnotkunarsetur HÍ á Selfossi, Jarðskjálftamiðstöð, Land-græðsluna og aðrar þekkingarstofnanir er lykilatriði í atvinnuuppbyggingu í Árborg.
VG í Árborg hafnar stóriðju, sem byggir á ofnotkun náttúruauðlinda og gengur á þá fáu virkjanakosti sem þjóðin á enn eftir fyrir sig og komandi kynslóðir.
Sveitarfélög eru mikilvægir vinnu-veitendur þar sem kemur að lögbundnum verkefnum þeirra. Að stærstum hluta hlýtur þó atvinnusköpun að liggja hjá íbúunum sjálfum. Hlutverk sveitarfélagsins er að veita eðlilega og trausta umgjörð utan um líflega atvinnuuppbyggingu.
Á þeim þenslutíma sem bankabólan íslenska veitti forgöngu fækkaði fyrirtækjum umtalsvert og þau urðu stærri þannig að verulega dró úr samkeppni. Þetta dró einnig forræði atvinnulífs í Árborg burt úr sveitarfélaginu í hendur stórfyrirtækja á höfuðborgarsvæðinu.
Mörg þessara fyrirtækja eru nú komin að fótum fram og við teljum mikilvægt að við endurreisn gefist heimamönnum kostur á að koma að rekstrinum að nýju.
Þannig leggur sveitarfélagið rækt við þann mannauð sem er á svæðinu. Við leggjum áherslu á að við endurreisnina verði horft til jafnréttissjónarmiða.
Við atvinnuuppbygginu er ekki síður mikilvægt að horfa til þeirrar þekkingar og reynslu sem íbúar af erlendum uppruna búa yfir. Í fjölmenningarsamfélagi eru ótal vaxtarmöguleikar sem VG leggur áherslu á að virkja. Því er afar mikilvægt að taka höndum saman við íbúa af öðru þjóðerni og styðja við viðleitni þeirra til að ná betri tökum á búsetu í íslensku samfélagi og starfa þar að fjölbreyttum verkefnum þar sem sérstaða þjóðanna getur notið sín.
VG í Árborg vill koma á fót nýsköpunarsjóði á vegum sveitarfélagsins sem hefði fjárráð til að styrkja sprotafyrirtæki og nýsköpunarfyrirtæki sem stofnuð eru í sveitarfélaginu eða hyggja á flutning í sveitarfélagið.
Sveitarfélagið Árborg leggur áherslu á aðstoð við fólk sem lent hefur útaf vinnumarkaði og rekur í því skyni Smiðjuna sem er þjónustu- og nýsköpunarmiðstöð. VG í Árborg leggur áherslu á að efla það starf enn frekar.
Vinstri græn – hreinar línur
Velferðarmál
Stjórnvöld stefna nú að því að flytja málefni fatlaðra og aldraðra yfir til sveitarfélaga. VG í Árborg telur mikilvægt að við yfirfærsluna ráði félagsleg sjónarmið ferðinni frekar en sókn til aukinnar einkavæðingar og gróðasjónarmið.
Í yfirstandandi efnahagskreppu hefur þörf fyrir fjárhagsaðstoð til einstaklinga aukist sem og önnur velferðarþjónusta. Þó svo að ríki og sveitarfélög sjái nú til lands í efnahagsþrengingum er enn mikill vandi sem steðjar að mörgum heimilum og þar gegna sveitarfélögin ekki minna hlutverki en ríkissjóður. VG í Árborg telur að með samstarfi við ríkisvaldið megi grípa hér inn í og milda það inn-heimtuferli sem nú vofir yfir fjölmörgum heimilum.
Sveitarfélögin hafa skyldur við þau heimili og þá einstaklinga sem versta hafa orðið úti í efnahagshruninu og það ber að leita allra leiða til að tryggja framfærslu, friðhelgi heimila, hag barnafólks og reisn þeirra sem leita þurfa aðstoðar. Í þessum efnum er fjárhagsaðstoð við þá sem minnst mega sín eitt af grunnatriðum velferðarþjónustunnar. VG mun leggja áherslu á að þar sé hvergi slakað á.
Félagslegar íbúðir sveitarfélagsins gegna lykilhlutverki í velferðarþjónustu sveitar-félagsins og þar leggst VG í Árborg gegn öllum hugmyndum um sölu.
VG í Árborg telja það forgangsmál að strax og tekist hefur að ná fram hallalausum rekstri sveitarfélagsins verði stigið skref til lækkunar á leikskóla-gjöldum, með það í huga að leikskólinn verði með öllu gjaldfrjáls 2015. Í dag greiða foreldrar innan við 20% af rekstrarkostnaði leikskólans.
Öflug forvarnarstefna sveitarfélagsins, lifandi ungmennahús og traust samstarf við félagsstarf í bæjarfélaginu er allt atriði sem náðst hafa fram á yfirstandandi kjörtímabili og rækta þarf áfram.
VG í Árborg leggur áherslu á að við alla velferðarþjónustu sé horft til mismunandi þarfa þeirra sem henni er ætlað að þjóna. Hvort sem um er að ræða fatlaða, öryrkja, aldraða eða þá sem búa tímabundið við erfiðar aðstæður þá eru þetta ekki einsleitir hópar. Það sem einum hentar getur verið mjög óheppilegt fyrir annan þó báðir séu undir sömu skilgreiningu í opinberum gögnum. Við yfirtöku málaflokka aldraðra og fatlaðra er mikilvægt að félagsþjónusta sveitarfélagsins hlusti eftir því sem þjónustuþegar og almennt starfsfólk í þessum geirum hefur fram að færa.
Vinstri græn – hreinar línur
Málefni aldraðra
Áætlanir um uppbyggingu Í Grænumörk á aðstöðu fyrir aldraða er úr sögunni. Þar var áætlað að koma m.a. fyrir aðstöðu til félags- og tómstundastarfs og líkamsræktar auk fjölda íbúða, sem ætlaðar voru eldri borgurum til kaups eða leigu.
Þessi nýja staða krefur sveitarfélagið um að gera nýja áætlun frá grunni, þar sem þjónusta við eldri borgara er stórbætt. Öll sú starfsemi sem ætlað var staður í Grænumörkinni er ákaflega mikilvæg ekki síst vegna þess mikla fjölda eldri borgara í nágrenninu og ekki síður vegna nálægðar við heilsugæslu , verslanir og miðbæjarstarfsemina. Vg mun leggja áherslu á að setja uppbyggingaráætlanir í forgang og m.a. kanna hvort uppbygging með hófstiltari hætti gæti orðið að veruleika í Grænumörkinni eða þar í kring sem þjónaði þörfum eldri borgara og um leið tæki tillit til þeirrar sérstöðu sem Mjólkurbúshverfið hefur bæði í sögulegu og menningarlegu tilliti. Þær áætlanir sem nú eru runnar úti í sandinn eru ekki eini möguleikinn á svæðinu til að mæta þörfum eldriborgara og gæta annarra mikilvægra hagsmuna þeirra.
Auk þessa þarf að leita víðar í sveitarfélaginu eftir vænlegri aðstöðu til uppbyggingar, sem hentað getur þörfum eldra fólks og rímar við þá þjónustu sem sveitarfélagið veitir og fólk´þarf á að halda.
Þá leggur VG áherslu á að efla og viðhalda þeirri þjónustu og félagsstarfi sem eldri borgarar á Stokkseyri og Eyrarbakka hafa komið upp. Mikilvægt er að bærinn standi vörð um og efli enn frekar hjúkrunar- og dvalarheimili í sveitarfélaginu sem starfa á Kumbaravogi, Sólvöllum og H.Su.
Grunnatriði í stefnu Vg er að styrkja fólk eins lengi og það sjálft kýs og getur, að búa á eigin heimilum, en um leið að mæta þörfum þess þegar aldur og heilsa leyfir því ekki lengur að búa heima. Við viljum að fólk geti lifað með reisn frá vöggu til grafar og þar er enginn undanskilinn.
Vinstri græn – hreinar línur
Umhverfismál
Sveitarfélaginu Árborg ber að vera áfram í forystu í umhverfismálum og þegar hafa verið stigin mikilvæg skref í þá veru. Ráðinn hefur verið sérstakur umhverfissérfræðingur til sveitarfélagsins sem gjörbreytir allri umfjöllun og aðkomu þessa málaflokks í stjórnsýslu sveitarfélagsins. Stigin hafa verið skref í rétta átt í sorphirðumálum og mikilvægt að sveitarfélagið hafi í samstarfi við önnur sveitarfélög á Suðurlandi full umráð yfir þeim málaflokki. VG leggst gegn því að umsýsla sorpvinnslunnar sé afhent einkaaðilum þó sjálfsagt sé að bjóða út einstaka þætti.
Fuglafriðland í Flóagaflsmýri er einn af merkari áföngum Sunnlendinga í umhverfisvernd og VG leggur áherslu á áframhaldandi uppbyggingu svæðisins. Þá hefur verið unnið að stígamálum með hjóla- og hestamönnum og þar eru áfram fjölmörg verkefni fyrirhuguð.
Með nýrri reiðleið milli Selfoss og strandarinnar opnast möguleikar á að malbika reiðveginn með Eyrarbakkavegi fyrir reiðhjólamenn. VG í Árborg mun beita sér fyrir þeim framkvæmdum. Stígar fyrir göngufólk eru ekki síður mikilvægir og þar viljum við m.a. kanna möguleika á endurbyggingu gamla Hellismýrarvegarins milli Hellisskógar og Ingólfsfjalls.
Íbúar í Árborg hafa skyldur gagnvart náttúruperlum á Suðurlandi öllu. VG í Árborg tekur því afstöðu til framkvæmda allsstaðar á Suðurlandi sem ganga gegn þeirri umhverfisstefnu sem VG hefur markað sér í landsmálum. Þegar kemur að óafturkræfum náttúruspjöllum í héraðinu teljum við að stærsta sveitarfélags Suðurlands geti ekki setið hjá heldur hljóti að beita sér innan þeirra marka sem eðlilegt er út frá samstarfi sveitarfélaga á svæðinu. Sveitarfélagið Árborg hefur hér siðferðlegar og pólitískar skyldur.
Vinstri græn – hreinar línur
Mennta- og menningarmál
Mennta- og menningarmál er einn fyrirferðamesti málaflokkur sveitarfélag-anna í landinu. Sveitarfélagið Árborg sem á sér stórt bakland í nágrannabyggðum verður að leggja mikinn metnað og afl í þróun og uppbyggingu skólamála. Skólastarf og önnur menningarstarfssemi eru mikilvægir vaxtabroddar atvinnulífs og framfara í héraðinu.
VG í Árborg leggur áherslu á að efla metnað í leikskóla- og grunnskólastarfi, meðal annars með auknum og gagnvirkum tengslum foreldra og skóla. Fjölbrautaskóli Suðurlands sem sinnir víðtæku framhaldsnámi er mikilvægur vinnustaður í sveitarfélaginu og aflvaki framfara.
Skólastefna sveitarfélagsins þarf stöðugt að vera í endurskoðun, áfram ber að hlúa að öflugu forvarnarstarfi og vinna gegn einelti á öllum sviðum skólastarfs.
Næstu skref í skólamálum er áframhaldandi uppbygging vaxtasprota á sviði æðri menntunar. Þar má nefna fag-akademíur F.Su., Háskólafélag Suðurlands, Landnýtingasetur HÍ og fleiri aðila. Símenntun og endurmenntun á svæðinu eru ekki síður mikilvægir þættir í uppbyggingu þekkingarsamfélags á svæðinu. Við uppbyggingu þekkingarsamfélags munu náttúrulegar auðlindir og sérstaða einnig gegna lykilhlutverki og má þar að nefna Fuglafriðland í Flóagafli, Ölfusá sem er vatnsmesta á landsins og fjöruna.
Framtíðarskipulag gerir ráð fyrir uppbyggingu þekkingarstarfsemi í miðbæ Selfoss en ljóst er að nokkur dráttur mun þar verða á framkvæmdum. Þess mikilvægara er að huga að innviðum þeirra stofnana og vaxtasprota sem hér um ræðir.
Það sama gildir um almennt skólastarf í bæjarfélaginu. Sveitarfélagið Árborg hefur fjárfest mjög myndarlega í húsnæði fyrir leikskóla og grunnskóla á undanförnum árum.
Vegna aðstæðna í samfélaginu er ekki unnt að gera ráð fyrir að byggður verði nýr skóli á Eyrarbakka á kjörtímabilinu. VG leggur því áherslu á að unnið verði markvisst að viðhaldi Barnaskólans á Eyrarbakka þannig að aðstaða fyrir nemendur og starfsfólk verði boðleg og sambærileg því sem tíðkast annarsstaðar í sveitarfélaginu. VG í Árborg stendur vörð um að áfram verði starfandi grunnskóladeild á Eyrarbakka.
VG leggur áherslu á að unnið sé áfram með hugmyndina um Skólasögusetur íslands á Eyrarbakka þrátt fyrir að aðstæður hafi breyst. VG telur að Skólasögusetur væri kærkomin viðbót við safna- og menningarflóru staðarins.